Masterclass Leifruit 2026: dag 2 en 3
Theorie en plaatsbezoeken
Op vrijdag 23 en zaterdag 24 januari 2026 vonden dag 2 en dag 3 plaats van onze intensieve masterclass leifruitteelt. Het was tweedaagse vol vakmanschap, kennisdeling en bewondering voor de kunst en het vakmanschap van de leifruitteelt. Met een gevarieerd programma leerden we zowel de theorie als de praktijk achter dit eeuwenoude ambacht. Geniet mee van het verslag!
Vrijdag 23 januari – van de jeugd naar de oude glorie van leifruitbomen
Op de eerste dag van deze intensieve tweedaagse dompelen we ons volledig onder in de theorie die gepaard gaat met het praktisch snoeien, we doen dat live en in het echt! Leifruit snoeien leer je immers niet in een online opleiding!
Zonder theorie, geen praktijk!
Het is algemeen bekend dat er voor leifruit niet één snoeimethodiek bestaat. We vullen onze fichebak met tal van groei- en snoeiregels. Leifruit snoeien leer je niet uit een boek, maar ook niet in een online webinar, je leert het in de praktijk. Maar geen praktijk zonder theorie en omgekeerd.
Een theoretisch kader is strikt noodzakelijk om leifruit op een goede manier te kunnen onderhouden. We vertrekken daarom vanuit een een reis doorheen de fruitboom. Het is pas als je goed weet hoe zo'n fruitboom (het is eigenlijke en puzzel van een melkkoe) in elkaar zit, functioneert en leeft dat je weet waarom je op bepaalde momenten en op welke manier moet ingrijpen.
Als van zelfsprekend behandelen we alle nodige groei- en snoeiregels. Vöchting en Koopan op kop, aangevuld met gekende en minder gekende snoeimethodieken. Courtrois, trigemme, de snoei van drie maar ook andere snoeimethodieken komen aan bod zoals bv Lorette snoei. Zoals we al meermaals aangaven: er bestaat nu éénmaal niet 1 allesomvattende snoeimethode om leifruit te snoeien. Om tot een beredeneerde snoei van leifruitbomen te komen dien je in je hoofd als het ware een soort van fichebak te bezitten die je in gelijk welk situatie verder helpt zodat je weet wat de reactie van de leiboom zal zijn na elke knip die uitgevoerd wordt.
Enkel door het toepassen van een zo breed mogelijk scala aan kennis, dus ook verschillende snoeimethodieken met bijhorende snoei- en groeiregels, kan je op een beredeneerde manier de boom vormen of bloemen tot stand brengen. Het is dus ontzettende belangrijk om de verschillende snoei- en groeimaatregelen te kennen en deze op te slagen in de “fichebak” met als enig doel: het ontwikkelen van vruchtzetels dicht bij de gesteltakken.
Ook aandacht voor restauratie van leifruit is van cruciaal belang
Na een korte middagpauze begonnen we met een praktische snoeidemo. Leifruitexpert Dieter Dewitte toonde hoe theorie en praktijk heel vlot in elkaar versmelten. Leifruit snoeien leer je immers niet in een online opleiding!
Om 16 uur volgde een aanvullende rondleiding waarbij we de resultaten van de snoei aanpak konden bekijken en bespreken. De dag werd afgesloten met koffie en boeiende gesprekken.
Een belangrijke boodschap die we meenamen: het behoud van oude leifruitbomen is essentieel. Deze oude, karaktervolle leifruitbomen – vaak letterlijk met haken en ogen aan de muur – zijn levende getuigen van kunst en vakmanschap van de leifruiteelt.
Deze oude leifruitbomen trachten we zo lang mogelijk bij te houden, de tand des tijds mag duidelijk aanwezig zijn. Deze oude krakers, letterlijk met haken en ogen aan de muur ademen het echte ambacht, kunst en vakmanschap van de leifruitteelt.
Afhankelijk van de staat en de vitaliteit van de leifruitboom kan je een plan van aanpak opmaken voor de renovatie van de leifruitboom. Dat is wat we met Pomko ook aan het uitwerken zijn in het Fruiticum van de Abdij van La Ramée in Jodoigne.
En ja, ondertussen mag je zeker en vast een vervanger opkweken, een opkweek duurt gemiddeld 6 jaar.
Zaterdag 24 januari – van de jeugd naar de oude glorie van leifruitbomen
De tweede dag bracht ons van “de jeugd naar de oude glorie van leibomen”, met een gevarieerd programma vol interessante locaties.
Zaterdag 24 januari: van jong naar oud!
We begonnen de ochtend in de leifruitboomkwekerij van Samuel Bonnet, waar we een kijkje kregen achter de schermen van de leifruitproductie. We startten letterlijk bij de basis: in de koelcellen zagen we onderstammen en enthout, klaar om jonge leifruitboompjes te vormen.
In het veld bekeken we leibomen in verschillende stadia van groei, van 1 tot 6 jaar oud. Tijdens de rondgang deelden we ervaringen en inzichten met de kweker, wat voor veel inspiratie zorgde. We maken emteen ook de transfer van het vormen van leibomen naar het combineren van vormen in reëele aanplant en letten dus van bij de opkweek van leifruit goed op dat we strakke en mooie leivormen opkweken (of aankopen).
Na een gezellige middagpauze in kasteel Molenbaix, met picknick op de trappen van het kasteel, gingen we aan de slag met snoeiwerk op 60- tot 70-jarige leibomen. Deze praktijkervaring gaf ons een uniek inzicht in de uitdagingen van het onderhoud van oudere bomen.
Omdat we maar niet genoeg krijgen van leibomen bezoeken we ook nog een naburige leifruittuin aan het kasteel van Anvaing waar we piepen naar de oude leibomen die muur van de schuur reeds decennialang een sierlijke uitstraling geven.
De dag werd afgesloten met een koffie om te kijken naar de afbeeldingen van de leibomen aan het kasteel Velaines (live bezoek was dit jaar niet mogelijk). Hier kunnen we nochtans een collectie 100 jaar oude leifruitbomen en een authentieke bewaarkamer voor fruit bewonderen.
Zo zie je maar dat leifruit voortijds heel sterk ingeburgerd was, de drie hoger genoemde kastelen met prachtig ommuurde leifruittuin bevinden zich op een boogscheut van elkaar.
Conclusie
Deze 2 dagen in onze masterclass waren een unieke ervaring waarin traditie en innovatie hand in hand gingen. De theorie over snoeitechnieken, gecombineerd met de praktijk van restauratie en opkweek, maakte deze dagen tot een waardevolle investering in onze kennis over leifruitteelt. De historische locaties en boeiende verhalen versterkten de verbinding met het ambacht.
Bekijk de foto's van deze inspirerende masterclass hier:

















