In memoriam 

Gust Keuleers 

18 maart 1929 – 4 oktober 2026

Lieve Gust,

We wisten dat het de laatste maanden wat minder goed met je ging. Toen ik je eind augustus voor de laatste keer bezocht, hadden we het nog over ons Feest in de Boomgaard in Zemst. Je hoopte er eind september nog één keer bij te kunnen zijn. Helaas is dat niet meer gelukt. Maar toch was je er. Met enkele bakken vol bijzondere fruitrassen die we op onze Pomko stand mochten laten ontdekken en proeven. En helemaal zoals ik je kende, gaf je nog een laatste goede raad mee: "Pluk niet alleen de appels, maar neem ook een stukje tak met bladeren mee. Dan kunnen de mensen zien hoe het fruit aan de boom groeit." Zelfs toen dacht je er nog aan hoe je jouw kennis en liefde voor fruit met anderen kon delen. Zo konden honderden bezoekers nog een stukje van jouw levenswerk ontdekken en proeven.

Ik leerde je vele jaren geleden kennen via mijn papa. Als we papa vroeger niet konden vinden, was de kans groot dat hij bij jou zat. Samen wat “koefelen” in jouw fruittuin of fruitbomen “griffelen”. Of beter gezegd: in jouw kleine paradijs. Want een paradijs, dat was en is het. Een wonderlijke verzameling fruitbomen, met honderden oude en bijzondere rassen. Schoenpeer, Fertility, Rubinola, Fondante de Noël, Ingrid Marie, Joséphine de Malines, Directeur Varens, en zoveel andere. Op bijna elke fruitboom had je meerdere rassen geënt. Voor een buitenstaander misschien een wirwar van takken en vruchten. Voor jou en voor ons was het een wereld vol fruitverhalen, smaken en herinneringen. Je kende elke fruitboom, elk ras, elke bijzonderheid. En het mooiste aan jouw paradijs was misschien wel dat je het nooit alleen voor jezelf wilde houden. Je liet anderen er graag in delen. In de vruchten, de verhalen en het plezier van samen iets bijzonders te ontdekken.

Na het overlijden van mijn papa in 2019 leerde ik je ook beter kennen. Jullie waren goede vrienden geweest. Ik herinner me nog hoe je telkens even bleef stilstaan wanneer je langs de plek wandelde waar mijn papa was uitgestrooid, bij de tien favoriete perenbomen die mijn papa zelf had geselecteerd voor zijn graf. En telkens weer zag ik een klein traantje over je wang rollen. Een stil, ontroerend moment dat voor mij zoveel vertelde over jullie vriendschap. Dat raakte me telkens opnieuw. In de jaren die volgden, probeerde ik je regelmatig te bezoeken. We dronken dan samen een pintje en praatten. Over fruit natuurlijk. Over oude rassen, over gezonde voeding, over de natuur, over wat er in de wereld gebeurde, en over het leven.

Wat heb ik veel van je geleerd, Gust. Zoveel rasnamen, zoveel verhalen, zoveel kennis en vakmanschap. Het zat allemaal in je hoofd, in je handen en soms ook op oude papieren die de muizen al half hadden opgegeten. Je was een wandelende encyclopedie. Maar dan eentje die je niet in een bibliotheek vond. Je moest gewoon bij je langsgaan en vooral goed luisteren. En wat jou zo bijzonder maakte, was dat je die enorme kennis nooit krampachtig voor jezelf hield. Integendeel. Je deelde ze gul met iedereen die er belangstelling voor had. Je hielp waar je kon, gaf raad, deelde entmateriaal, liet mensen proeven en nam uitgebreid de tijd om iets uit te leggen. Soms veel uitgebreider dan iemand verwachtte. Want kennis die je deelt, gaat niet verloren zei je dan. Je vertelde me vaak hoe belangrijk het was om met de natuur te leven. Toen ik je eens vroeg waaraan je het te danken had dat je zo oud was geworden, antwoordde je: "Omdat ik leef met de natuur en de seizoenen, omdat ik elke dag met mijn handen in de aarde en bodem zit en geen rommel eet." En dat deed je. Niet in woorden, maar elke dag opnieuw.

Tot op het einde van je leven en op 97 jarige (!) leeftijd bleef je bezig. Je snoeide je fruitbomen, reed met je auto rond, bewerkte je grond, verzorgde je tomaten, aubergines, prei, sla, rabarber, courgettes, appels, peren, pruimen, bessen, je bijen, je ganzen,... Je was ook nooit thuis, altijd in de weer. Hoeveel keer heb ik niet voor je deur gestaan? Alles hoorde bij jouw kleine wereld, die tegelijk zo ongelooflijk rijk was. Wat we vandaag agro-ecologie noemen, deed jij al je hele leven. Zonder grote woorden, zonder ingewikkelde theorieën. Gewoon omdat je wist en voelde dat het zo hoorde. Met respect voor de bodem, voor de seizoenen, voor alles wat leeft. 

De laatste tijd vertelde je me wel vaker dat je wereld kleiner werd. Dat het allemaal wat moeilijker ging. En stilaan voelde ik ook dat je er vrede mee had. Maar wat me bijzonder bijblijft, is hoe blij je was dat een jongere generatie jouw passie voor oude fruitrassen verderzette. Je was erg hoopvol dat het ging goedkomen met het bewaren van al die waardevolle oude fruitrassen en fruitverhalen. Dat die kennis niet verloren zou gaan. Dat er opnieuw de laatste jaren meer en meer mensen waren die wilden leren enten, leren snoeien, proeven, ontdekken en bewaren. Ik denk dat je misschien zelf niet helemaal besefte hoeveel je daarin hebt betekend. Mensen zoals jij liggen mee aan de basis van organisaties zoals Pomko. Jouw liefde voor fruit, jouw kennis, jouw passie, jouw bescheidenheid en vooral jouw overtuiging dat dit waardevolle erfgoed niet verloren mocht gaan, hebben ons echt geïnspireerd.

Ik herinner me nog zo goed die keer dat we een snoeiles mochten organiseren in jouw fruittuin. Wij zouden lesgeven en jij zou er gewoon wat bij zijn. Maar na amper vijf minuten had je de hele groep op sleeptouw genomen. Iedereen hing aan je lippen. En wij? Wij konden alleen nog maar luisteren en genieten. De deelnemers vonden het zo fantastisch dat ze later zelfs op eigen initiatief terugkwamen. Dat was Gust. Geen grote woorden, geen behoefte aan erkenning. Maar zodra je over fruit begon te vertellen, kwam er een ongelooflijke passie naar boven. En wie de tijd nam om te luisteren, ging altijd een beetje rijker naar huis. Want je hebt in je lange leven ontzettend veel gezaaid, Gust. En lang niet alleen in je tuin. Je zaaide ook in vriendschappen, in verenigingen, in je familie en in de vele mensen die je pad kruisten. Met je kennis, je hulpvaardigheid, je verhalen en je oprechte belangstelling voor anderen. En wat daaruit groeide, hield je nooit voor jezelf. Je deelde de vruchten ervan, net zoals je dat met je appels en peren en al je groenten deed. Misschien besefte je zelf niet altijd hoeveel je voor anderen betekende. 

Wat ga ik je missen, Gust. Onze babbels. Je verhalen. Je soms eindeloze uitleg over een bepaald ras. Je enthousiasme wanneer je weer iets bijzonders kon laten proeven. En vooral die eenvoudige, oprechte manier waarop je naar het leven keek. Het doet pijn te beseffen dat ik niet meer zomaar bij je kan langsgaan. Dat er geen volgend gesprek meer komt. Geen volgende wandeling tussen je fruitbomen. Geen volgende keer dat je me iets vertelt wat ik nog niet wist. Maar tegelijk voel ik vooral een enorme dankbaarheid. Dankbaarheid dat ik je heb mogen kennen. Dat je een vriend van mijn papa was en later ook voor mij zoveel hebt betekend. En dat je ons, misschien zonder het zelf te beseffen, mee de richting hebt gewezen die we vandaag met Pomko bewandelen. 

Bij Pomko beschouwen we het dan ook als een eer én een verantwoordelijkheid om jouw levenswerk verder te zetten. Heel letterlijk, door de fruitboompjes die we van jouw bijzondere rassen hebben geënt een mooie plek te geven in onze collectieboomgaard. Een plek waar ze verder kunnen groeien, bloeien en vruchten dragen. Maar vooral ook figuurlijk. Door jouw kennis, jouw liefde voor oude fruitrassen en jouw respect voor de natuur door te geven aan volgende generaties.

Want dat is misschien wel het mooiste wat iemand kan nalaten: niet alleen wat hij tijdens zijn leven heeft opgebouwd, maar vooral wat dankzij hem blijft verderleven. En zo zal je er toch nog zijn. In de vele fruitbomen die we elk jaar met Pomko planten. In de rassen die we bewaren. In de verhalen die we vertellen aan de volgende generatie. In de vruchten die we samen met anderen zullen proeven.

Bedankt voor je vriendschap, voor alle gesprekken. Voor alles wat je me geleerd hebt. Voor je bereidheid om altijd te helpen. Voor je ongelooflijke liefde voor het leven, voor fruit en voor de natuur. Je was en blijft een grote inspiratiebron.

Ik zal je ontzettend missen.

Rust zacht, lieve Gust.

Jeroen Delmotte

Medeoprichter van Pomko vzw